Einde van kernenergie vzw
Fin du nucléaire asbl
Ende der Atomkraft asbl

  

Publieksraadpleging van NIRAS over de eindbestemming van hoogactief en/of langlevend afval vanaf 15 april tot en met 13 juni 2020

Voorstel van antwoorden op het raadplegingsformulier

        

Zoals u het ongetwijfeld weet, vormen rampen van allerlei aard, of het nu gaat om natuurlijke en/of menselijke rampen of een mengeling van beide, een aanleiding voor Staten om een “schokstrategie” toe te passen: gebruik maken van de consternatie en de terugval van de bevolking om die een inkrimping van politieke, economische en burgerrechten op te leggen.

Op 15 april heeft NIRAS*, onder impuls van voogdijministers Marie-Christine Marghem en Nathalie Muylle, een publieksraadpleging over het lot van hoogactief en/of langlevend radioactief afval gelanceerd: zonder enig democratisch debat en midden in een lockdown-periode hebben we nog geen twee maanden de tijd om een uitspraak te doen over een complex dossier dat België enkele honderden of zelfs duizenden jaren zal binden.

* NIRAS: Nationale instelling voor radioactief afval en verrijkte splijtstoffen.

De uitnodiging van NIRAS

De voorwaarden van de uitnodiging van NIRAS om deel te nemen aan de raadpleging (op de website):

In België is tot op heden nog niet beslist welke eindbestemming hoogactief en/of langlevend afval moet krijgen. Om dit te verhelpen, doet NIRAS een voorstel voor geologische of ondergrondse berging op Belgisch grondgebied. Het voorstel dat, samen met het bijbehorende milieueffectenrapport, nu voorligt, doorloopt een wettelijke procedure, die naast de raadpleging van het publiek het advies van verschillende officiële instanties vereist.  We nodigen iedereen uit om deel te nemen aan de publieksraadpleging vanaf 15 april tot en met 13 juni 2020.

De preambule van het overleg op de NIRAS website:

Als gevolg van het gebruik van kernenergie, van 1975 tot 2025, en als gevolg van andere nucleaire toepassingen in de geneeskunde, in het onderzoek en in de industrie, is er hoogradioactief en/of langlevend afval in België ontstaan dat veilig beheerd moet worden, zowel nu als in de toekomst. Dit afval wordt momenteel veilig opgeslagen. Opslag in speciaal daartoe ontworpen gebouwen is veilig, maar is slechts een tijdelijke beheerstap, tot ongeveer 100 jaar. De vraag is nu hoe dit type afval op lange termijn veilig en verantwoord beheerd moet worden, dat wil zeggen gedurende de honderdduizenden jaren dat het een gevaar vormt voor mens en milieu.

België moet voor het langetermijnbeheer van het Belgische hoogradioactieve en/of langlevende afval een beleidskeuze vastleggen in de vorm van nationale beleidsmaatregelen. Dit is een verplichting die de richtlijn 2011/70/Euratom oplegt aan alle EU- lidstaten.

In haar ontwerpplan stelt NIRAS als nationale beleidskeuze voor het langetermijnbeheer van hoogactief en/of langlevend afval een systeem van geologische berging op Belgisch grondgebied voor. Via dit invulformulier kan u op dat voorstel reageren.

Om meer te weten te komen over het NIRAS-project:

Het NIRAS-“formulier” en voorstel van antwoorden

Het " INVULFORMULIER PUBLIEKSRAADPLEGING NIRAS" is beschikbaar op het volgende adres: publieksbevraging.typeform.com/to/TYsFmW

Het bestaat uit 5 meerkeuzevragen, gevolgd door een zesde vraag, zelf verdeeld in 7 thema's waar het antwoord vrij is. Ze worden hieronder vermeld met voorstel van antwoorden.

Opmerking: de hieronder cursief gedrukte zinnen werden ongewijzigd overgenomen van de NIRAS website

1) Ik aanvaard de privacy policy

Verplicht te aanvaarden voor u verdergaat.

Voor de volgende 4 vragen hebt u telkens de keuze uit dezelfde 5 antwoorden:

A Helemaal akkoord
B Veeleer akkoord
C Veeleer niet akkoord
D Helemaal niet akkoord
E Ik heb hierover geen mening

Wij stellen u voor om telkens "ik heb hierover geen mening" te kiezen (uitleg in het antwoord op vraag 6).

2) Gaat u akkoord met het voorgestelde systeem van geologische berging?

3) Gaat u akkoord met het voorstel om dit uit te voeren op Belgisch grondgebied?

4) NIRAS benadrukt eveneens dat de beleidskeuze niet mag worden uitgesteld. Gaat u hiermee akkoord?

5) Gaat u akkoord met de noodzaak en de voorgestelde principes…

6) Hebt u bijkomende opmerkingen of meningen?

Wij stellen u voor om "ja" te antwoorden en de sub-vragen E en G te beantwoorden zoals hieronder.

A Voorgestelde technische oplossing (systeem van geologische berging)?
B Op Belgisch grondgebied?
C Noodzaak van een beslissing?
D Mogelijke milieueffecten van het systeem van geologische berging?
E Bestaan van alternatieven?
F Besluitvormingsproces?
G Andere?

E Bestaan van alternatieven?

Andere alternatieven moeten worden onderzocht, met name ondergrondse berging vlak onder de oppervlakte en door boringen op grote diepte (« Deep borehole disposal », tussen 3 et 5 km). .

G Andere?

Tussen het ontbreken van debatten, die aan deze raadpleging hadden moeten worden voorafgegaan, en de grote mentale invloed van de coronaviruspandemie en de gevolgen daarvan, is het voor mij onmogelijk om een standpunt in te nemen over de vragen die u stelt: daarom heb ik op al het bovenstaande “Ik heb hier geen mening over” geantwoord.

Dit gezegd zijnde, heb ik toch een aantal algemene opmerkingen over het probleem van hoogactief afval.

Alle opties die tot nu toe worden overwogen voor een veilige en verantwoorde langdurige berging hebben een groot mislukkingsrisico met onaanvaardbare gevolgen.

Het is bedrieglijk en misleidend om te zinspelen op een “definitieve oplossing” die suggereert dat hoogactief en/of langlevend afval kan vergeten worden. Welke optie ook gekozen wordt, er zal geen zekerheid zijn.

De enige mogelijke redelijke maatregel, hoewel die ontoereikend en laattijdig is, bestaat erin de industriële productie van dit afval te stoppen en dus de nucleaire stroomproductie zo snel mogelijk te beëindigen. Het aan toekomstige generaties overgelaten probleem zal op die manier van jaar tot jaar niet meer uitbreiden.

Tot slot moet de huidige raadpleging worden uitgesteld en herzien: